QUÁN CÀ PHÊ, NHÀ HÀNG CÓ PHẢI TRẢ TIỀN BẢN QUYỀN KHI MỞ ÂM NHẠC HAY KHÔNG?

Trong hoạt động kinh doanh dịch vụ hiện nay, đặc biệt tại các quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, spa, trung tâm thương mại hay các cơ sở giải trí, âm nhạc không chỉ nâng cao trải nghiệm của khách hàng mà còn trở thành một yếu tố quan trọng giúp thu hút khách, xây dựng hình ảnh thương hiệu và gia tăng giá trị thương mại của dịch vụ. Chính vì vậy, việc phát nhạc trong quá trình kinh doanh đã trở thành hoạt động diễn ra thường xuyên và gần như không thể thiếu đối với nhiều mô hình kinh doanh.

Tuy nhiên, đằng sau hoạt động tưởng chừng rất quen thuộc này lại tồn tại một vấn đề pháp lý mà không ít chủ cơ sở kinh doanh vẫn còn băn khoăn hoặc hiểu chưa đầy đủ, đó là: Việc mở nhạc để phục vụ mục đích kinh doanh có phải trả tiền bản quyền hay không? Và mức tiền bản quyền được đóng như thế nào?

1. Mở nhạc trong quán có được xem là hành vi sử dụng tác phẩm?

Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả nắm giữ quyền độc quyền đối với tác phẩm âm nhạc của mình, bao gồm quyền biểu diễn tác phẩm trước công chúng và quyền truyền đạt tác phẩm đến công chúng.

Đối với các cơ sở kinh doanh dịch vụ như quán cà phê hay nhà hàng, việc phát nhạc qua loa, dàn âm thanh, tivi hoặc các thiết bị phát sóng khác nhằm phục vụ khách hàng không còn là hành vi sử dụng mang tính cá nhân, mà đã trở thành một phần của hoạt động thương mại nhằm gia tăng giá trị dịch vụ.

Do đó, việc phát nhạc trong không gian kinh doanh về nguyên tắc được xem là hành vi sử dụng tác phẩm âm nhạc trước công chúng nhằm mục đích thương mại, chịu sự điều chỉnh trực tiếp của pháp luật về quyền tác giả.

2. Chủ quán có phải xin phép và trả tiền bản quyền không?

Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, tổ chức và cá nhân khi khai thác, sử dụng tác phẩm thuộc phạm vi quyền tài sản của chủ sở hữu quyền tác giả có nghĩa vụ phải xin phép và thanh toán tiền bản quyền, tiền quyền lợi vật chất khác cho chủ sở hữu, trừ các trường hợp ngoại lệ không phải xin phép theo luật định.

Căn cứ khoản 4 Điều 35 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân sử dụng bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại trong hoạt động kinh doanh, thương mại không phải xin phép, nhưng phải trả tiền bản quyền cho chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn, chủ sở hữu quyền liên quan đối với bản ghi âm, ghi hình theo thỏa thuận kể từ khi sử dụng.

Tuy nhiên, nhiều chủ cơ sở kinh doanh hiện nay vẫn tồn tại nhận thức chưa chính xác khi cho rằng việc đăng ký các gói dịch vụ trả phí cá nhân như Spotify Premium, YouTube Premium hay Apple Music đồng nghĩa với việc có quyền phát nhạc tại không gian kinh doanh của mình. Về mặt pháp lý, điều khoản sử dụng của các nền tảng nhạc trực tuyến nêu trên chỉ giới hạn phạm vi cấp phép cho mục đích sử dụng cá nhân, phi thương mại và không mặc nhiên bao gồm quyền phát nhạc tại nơi công cộng hoặc trong hoạt động kinh doanh. Nói cách khác, chi phí thuê bao dịch vụ nền tảng và phí sử dụng quyền tác giả là hai quan hệ pháp lý hoàn toàn độc lập với nhau. Vì vậy, ngay cả khi sử dụng nguồn nhạc từ các nền tảng trực tuyến hợp pháp, các cơ sở kinh doanh vẫn có nghĩa vụ thực hiện thủ tục xin phép và thanh toán tiền sử dụng quyền tác giả theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.

3. Mức tiền bản quyền âm nhạc đối với các cơ sở kinh doanh quán cà phê, nhà hàng được tính như thế nào?

Căn cứ theo Phụ lục II của Nghị định số 17/2023/NĐ-CP, công thức tính tiền bản quyền hàng năm cho các cơ sở kinh doanh có sử dụng âm nhạc:

Tiền bản quyền/năm = Mức lương cơ sở x Hệ số điều chỉnh

Tuy nhiên do từ ngày 01/07/2026 mức lương cơ sở theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP là 2.530.000 đồng/tháng, nghĩa là mức tiền bản quyền cũng tự động tăng theo khi mức lương cơ sở tăng.

Mức thu tối đa về tiền bản quyền đối với cơ sở kinh doanh quán cà phê, nhà hàng không vượt quá 8 lần mức lương cơ sở, tương đương 20.240.000 đồng/năm.

Ngoài ra, tuỳ theo vào địa phương và loại hình đô thị khác nhau sẽ được áp dụng mức tiền bản quyền khác nhau, cụ thể như sau:

Chủ cơ sở kinh doanh có thể liên hệ trực tiếp với chủ sở hữu quyền tác giả hoặc các tổ chức liên quan như Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam (VCPMC); Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Việt Nam (RIAV),… để thực hiện thanh toán tiền bản quyền.

3.1. Đối với các cơ sở kinh doanh là quán cà phê – giải khát

Hệ số điều chỉnh với quán cà phê và cơ sở giải khát được tính theo diện tích sử dụng. Với diện tích đến 15 m², hệ số cơ bản là 0,35. Cứ mỗi m² tăng thêm từ 15 m² đến 50 m², hệ số tăng thêm 0,04 mỗi m². Trên 50 m², mỗi m² tăng thêm chỉ tính 0,02.

Ví dụ:

Quán cà phê có diện tích 15m2 thì Tiền bản quyền/năm = 2.530.000 đồng x 0,35 = 885.500 đồng/năm

Quán cà phê có diện tích 30m2 thì Tiền bản quyền/năm = 2.530.000 đồng x (0,35 + 15 x 0,04) = 2.403.500 đồng/năm.

3.2. Đối với các cơ sở kinh doanh là nhà hàng, phòng hội thảo, hội nghị

Hệ số điều chỉnh đối với nhà hàng, phòng hội thảo, hội nghị được tính theo diện tích sử dụng. Với diện tích đến 50 m², hệ số cơ bản là 2,0. Cứ mỗi m2 tăng thêm từ trên 50 m2 đến 100 m2, hệ số tăng thêm 0,05 mỗi m2. Trên 100 m2, mỗi m² tăng thêm chỉ tính 0,03.

Ví dụ:

Nhà hàng có diện tích 50m2 thì tiền bản quyền/năm = 2.530.000 đồng x 2,0 = 5.060.000 đồng/năm

Nhà hàng có diện tích 80m2 thì tiền bản quyền/năm = 2.530.000 đồng x (2,0 + 30 x 0,05) = 8.855.000 đồng/năm

Ngoài ra, đối với các loại hình kinh doanh khác như câu lạc bộ thể dục, chăm sóc sức khỏe - thẩm mỹ; showroom; kinh doanh dịch vụ karaoke phòng, karaoke box; quán bar, bistro, club, vũ trường; khách sạn, cơ sở lưu trú du lịch; khu vui chơi, giải trí; trung tâm thương mại, cao ốc văn phòng; siêu thị hoặc hoạt động hàng không, giao thông công cộng sẽ có mức tiền bản quyền khác nhau.

4. Chế tài đối với trường hợp sử dụng âm nhạc nhưng không thanh toán tiền bản quyền

Theo Điều 35 Nghị định số 17/2023/NĐ-CP, nếu sau 90 ngày kể từ khi bắt đầu sử dụng âm nhạc mà chưa thanh toán tiền bản quyền, cơ sở kinh doanh phải ngừng phát nhạc.

Ngoài ra, căn cứ theo khoản 2 Điều 38 Nghị định 341/2025/NĐ-CP, trường hợp vẫn tiếp tục sử dụng, mức xử phạt vi phạm có thể từ 10 –15 triệu đồng đối với cá nhân và 20 – 30 triệu đồng đối với tổ chức.

Ngoài tiền phạt vi phạm, cơ sở kinh doanh vẫn phải thanh toán đầy đủ tiền bản quyền cho thời gian đã sử dụng âm nhạc.

Trong bối cảnh công tác bảo hộ quyền tác giả ngày càng được tăng cường, việc sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh không còn là vấn đề chỉ liên quan đến trải nghiệm khách hàng mà còn là nghĩa vụ pháp lý của các cơ sở kinh doanh. Do đó, các chủ quán cà phê, nhà hàng cần chủ động rà soát hình thức sử dụng âm nhạc, xác định đúng chủ thể có quyền hoặc tổ chức đại diện hợp pháp để thực hiện việc xin phép và thanh toán tiền bản quyền theo quy định. Sự chủ động tuân thủ sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp, xử phạt vi phạm và bảo đảm hoạt động kinh doanh diễn ra ổn định, bền vững.

CÔNG TY LUẬT TNHH DL PINNACLE