GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG NHỮNG DẤU HIỆU VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ

Gần đây, trên địa bàn cả nước liên tục xảy ra các vụ án về gây rối trật tự công cộng được dư luận và xã hội đặc biệt quan tâm. Trước thực tiễn ấy cho thấy rằng tội phạm xâm phạm trật tự công cộng đang có xu thế gia tăng trong giai đoạn hiện nay. Vậy pháp luật quy định như thế nào về gây rối trật tự công cộng? dấu hiệu pháp lý và chế tài ra sao?

Gây rối trật tự công cộng là gì?

Hành vi gây rối trật tự công cộng được xem là hành vi vi phạm quy tắc xử sự được đặt ra cho mỗi công dân ở nơi công cộng, xâm phạm tình trạng ổn định của sinh hoạt chung trong xã hội. Hay nói cách khác, đây hành vi vi phạm pháp luật gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội, thậm chí có thể gây ra thiệt hại đến lợi ích của nhà nước, xâm phạm đến quyền và lợi ích của tổ chức, cá nhân.

Hiện nay, chưa có khái niệm chính thức về hành vi gây rối trật tự công cộng nhưng theo quy định pháp luật hiện hành thì có thể khái quát các biểu hiện của hành vi gây rối trật tự công cộng bao gồm: Sử dụng vũ lực, đe dọa sử dụng vũ lực hoặc có hành vi gây nguy hiểm cho người khác như đánh nhau, ẩu đả, gây thương tích cho người khác; Hăm dọa, đe dọa dùng vũ lực để uy hiếp, cưỡng đoạt tài sản của người khác; Sử dụng hung khí nguy hiểm như dao, kiếm, súng… để đe dọa, tấn công người khác; Gây ồn ào, náo loạn, gây mất trật tự nơi công cộng như: hô hào, cổ vũ quá khích, sử dụng loa đài công suất lớn gây ồn ào; Tụ tập đông người gây mất trật tự công cộng… Hành vi gây rối trật tự công cộng có thể gây các hậu quả như: mất an ninh, trật tự, an toàn xã hội; gây thiệt hại về tài sản cho nhà nước và cá nhân; xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; gây bức xúc dư luận xã hội.

Quy định pháp luật về gây rối trật tự công cộng

Tội gây rối trật tự công cộng được quy định tại Điều 318 Bộ luật Hình sự hiện hành (BLHS) như sau:

“Điều 318. Tội gây rối trật tự công cộng

1. Người nào gây rối trật tự công cộng gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Dùng vũ khí, hung khí hoặc có hành vi phá phách;

c) Gây cản trở giao thông nghiêm trọng hoặc gây đình trệ hoạt động công cộng;

d) Xúi giục người khác gây rối;

đ) Hành hung người can thiệp bảo vệ trật tự công cộng;

e) Tái phạm nguy hiểm.”

Căn cứ trên quy định của Bộ luật Hình sự, và để hiểu rõ hơn có thể xem xét các dấu hiệu pháp lý của tội gây rối trật tự công cộng. Cụ thể:

Chủ thể của tội gây rối trật tự công cộng không phải chủ thể đặc biệt, chỉ cần người có hành vi gây rối trật tự công cộng đủ độ tuổi chịu trách nhiệm và có năng lực trách nhiệm hình sự đều có thể là chủ thể của tội phạm này. Loại tội phạm này không phải là tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng cho nên căn cứ quy định tại Điều 12 BLHS thì người đủ 16 tuổi trở lên mới là chủ thể của tội phạm này.

Khách thể của tội gây rối trật tự công cộng là xâm phạm đến trật tự an ninh xã hội, cuộc sống sinh hoạt ổn định của cộng đồng. Bên cạnh đó, loại tội phạm này còn xâm phạm đến các hoạt động đi lại, làm việc, vui chơi nguyên tắc an toàn nơi công cộng tại nơi có nhiều người qua lại, đồng thời xâm phạm đến sức khỏe, tài sản của những người xung quanh hoặc làm ảnh hưởng đến việc thực hiện những đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước trong quá trình ổn định đời sống của người dân.

Chủ thể có hành vi vi phạm có đầy đủ năng lực hành vi biết rõ hành vi của mình sẽ ảnh hưởng đến trật tự an ninh xã hội, lối sống lành mạnh ổn định của xã hội nhưng vẫn thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp.

Người phạm tội thực hiện hành vi gây rối bằng nhiều phương thức khác nhau như: dùng vũ khí, hung khí hoặc có hành vi phá phách; gây cản trở giao thông nghiêm trọng hoặc gây đình trệ hoạt động công cộng;hành hung người can thiệp bảo vệ trật tự công cộng; đập phá các công trình ở nơi công cộng. Hành vi này dẫn đến hậu quả là thiệt hại vật chất và phi vật chất được xác định là nghiêm trọng cho xã hội.

Trách nhiệm pháp lý của Gây rối trật tự công cộng

Nhìn vào quy định tại Điều 318 BLHS, người nào có hành vi gây rối trật tự công cộng có thể phải đối diện với các chế tài như sau:

Tuy nhiên, Nếu hành vi gây rối trật tự công cộng chưa gây ra hậu quả nghiêm trọng thì người có hành vi chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu người đó đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm. Đồng thời, khi xác định hành vi gây rối trật tự cần phải phân biệt với hành vi tuy có gây rối trật tự công cộng nhưng đã cấu thành một tội khác thì người có hành vi gây rối chỉ bị

truy cứu trách nhiệm hình sự về tội phạm tương ứng mà họ đã thực hiện, mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây rối trật tự công cộng.

CÔNG TY LUẬT TNHH DL PINNACLE