CHA MẸ KHÔNG ĐĂNG KÝ KẾT HÔN, LÀM GIẤY KHAI SINH CÓ TÊN NGƯỜI CHA NHƯ THẾ NÀO?

Trong đời sống xã hội hiện đại, không phải mọi đứa trẻ đều được sinh ra trong cuộc hôn nhân đã đăng ký hợp pháp. Có những mối quan hệ bắt đầu từ tình cảm tự nguyện nhưng chưa kịp hoặc không lựa chọn ràng buộc bằng thủ tục pháp lý, và từ đó, những đứa trẻ vẫn chào đời như một thực tế tất yếu của cuộc sống. Tuy nhiên, chính hoàn cảnh này lại đặt ra không ít vướng mắc dưới góc độ pháp lý, đặc biệt là trong việc đăng ký khai sinh và xác định đầy đủ thông tin về người cha hoặc người mẹ cho trẻ. Một cái tên được ghi nhận hay bị bỏ trống trên giấy khai sinh không chỉ đơn thuần là vấn đề thủ tục hành chính, mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về quyền nhân thân và kéo theo quan hệ pháp lý khác của một con người.

Với nguyên tắc bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, pháp luật Việt Nam đã khẳng định rằng mọi đứa trẻ khi sinh ra đều có quyền được khai sinh và được xác định cha, mẹ của mình. Tuy nhiên, giữa quy định mang tính nguyên tắc và việc áp dụng trong thực tiễn lại tồn tại những điều kiện, trình tự nhất định. Đặc biệt, trong trường hợp cha mẹ không đăng ký kết hôn, việc ghi nhận tên người cha trên giấy khai sinh không thể thực hiện một cách đương nhiên, mà đòi hỏi phải có căn cứ pháp lý rõ ràng nhằm chứng minh quan hệ huyết thống.

1. Nguyên tắc xác định cha cho con

Theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành, quan hệ cha – con được xác lập trên cơ sở huyết thống và quyền nhân thân, không phụ thuộc vào việc giữa cha và mẹ có tồn tại quan hệ hôn nhân hợp pháp hay không. Nói cách khác, người nam và người nữ không đăng ký kết hôn không làm phát sinh hay chấm dứt quyền, nghĩa vụ giữa cha và con; đồng thời, mọi trẻ em khi sinh ra đều có quyền được đăng ký khai sinh và được xác định cha, mẹ theo quy định của pháp luật. Đây là những quyền cơ bản, mang tính nền tảng, được ghi nhận nhằm bảo đảm lợi ích tốt nhất cho trẻ em cả về mặt pháp lý và tính xã hội.

Tuy nhiên, cần nhận thức rằng, trong trường hợp cha mẹ không có đăng ký kết hôn, việc xác định quan hệ cha – con không đương nhiên được cơ quan đăng ký hộ tịch ghi nhận một cách mặc nhiên. Khác với trường hợp con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hợp pháp, đối với trường hợp ngoài giá thú, cơ quan hộ tịch chỉ có thể ghi nhận thông tin về người cha trên giấy khai sinh khi có đầy đủ căn cứ pháp lý chứng minh mối quan hệ huyết thống.

Theo quy định tại khoản 2, Điều 15 Nghị định số 123/2015, nếu không xác định được người cha là ai thì phần thông tin người cha trên Giấy khai sinh của trẻ sẽ được để trống. Thông tin về Họ (tên), dân tộc, quê quán, quốc tịch của trẻ sẽ được xác định theo thông tin của người mẹ.

Do đó, để thực hiện xác định người cha cho con trong trường hợp cha mẹ không kết hôn hợp pháp sẽ tiến hành thực hiện thủ tục nhận cha – con theo quy định của pháp luật. Điều này xuất phát từ yêu cầu bảo đảm tính chính xác, khách quan về dữ liệu hộ tịch, đồng thời phòng ngừa các tranh chấp pháp lý có thể phát sinh trong tương lai liên quan đến quyền, nghĩa vụ của các bên.

2. Quy trình, thủ tục nhận cha – con:

2.1. Quy trình thực hiện:

Bước 1: Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và nộp tại UBND cấp xã/phường có thẩm quyền giải quyết

Khi đăng ký nhận cha – con thì các bên cần phải có mặt tại UBND để tiến hành nộp hồ sơ.

Bước 2: Công chức tư pháp - hộ tịch tiếp nhận hồ sơ và kiểm tra

Nếu hồ sơ đầy đủ: Tiến hành giải quyết theo quy định

Nếu hồ sơ thiếu hoặc có sai sót: UBND sẽ hướng dẫn người nộp hồ sơ điều chỉnh, sửa đổi và bổ sung.

Bước 3:

Công chức tư pháp – hộ tịch sẽ tiến hành kiểm tra, xác minh (nếu có) trong vòng 3 -5 ngày làm việc. Nếu thấy hồ sơ hợp lệ và không có tranh chấp, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ thực hiện các công việc sau:

Bước 4: Cấp kết quả cho người yêu cầu thực hiện thủ tục.

2.2. Chuẩn bị hồ sơ và tài liệu:

Để làm thủ tục nhận cha – con với nhau, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ, tài liệu như sau:

Lưu ý: Nếu trẻ chưa có Giấy khai sinh, vào thời điểm làm giấy khai sinh, người cha có thể kết hợp thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cùng với thủ tục nhận cha – con để được ghi nhận giải quyết cùng lúc.

Việc nhận cha cho con không chỉ là quyền nhân thân cơ bản được pháp luật bảo vệ mà còn là cơ sở để xác lập đầy đủ các quyền và nghĩa vụ giữa cha, mẹ và con theo quy định của pháp luật Việt Nam. Thông qua thủ tục này, người con được bảo đảm quyền về họ tên, quốc tịch, cấp dưỡng, thừa kế và các quyền lợi hợp pháp khác. Bên cạnh đó, người cha cũng đồng thời thực hiện được trách nhiệm pháp lý và đạo đức đối với con mình.

CÔNG TY LUẬT TNHH DL PINNACLE